mascara

De wondere geschiedenis van mascara

Al meer dan 100 jaar geleden creëerde Eugène Rimmel een smerig product dat voor mascara moest doorgaan. Vandaag gaat de zoektocht naar de perfecte mascara onverstoorbaar verder. Een duik in de geschiedenis en een blik op de toekomst van het populairste item in het make-uptasje.

Ik hoop van harte dat het me nooit zal overkomen, maar mocht ik ooit door een onfortuinlijk brandje mijn huis in allerijl moeten verlaten, dan gris ik nog snel even een mascara mee. Op de vraag ‘welk beautyproduct neemt u mee naar een onbewoond eiland?’ antwoord ik zonder twijfel ‘mascara’. Goed wetende dat ‘een familieverpakking zonnecrème’ het enige juiste antwoord is.

Mascara, het magische product dat wimpers verlengt en blikken opent, groeide uit tot een van de populairste cosmeticaproducten ter wereld. Eén op 35 producten die bij de grote Belgische parfumerieketen Planet Parfum verkocht worden, is zo’n magisch borsteltje, elke minuut gaat er ergens wel eentje over de toonbank. Zelfs vrouwen die warm noch koud worden van een nieuw hoogtechnologisch geformuleerde fond de teint of een oogschaduw met crèmestructuur hebben er ongetwijfeld ergens eentje in debadkamerlade liggen. ”Ik draag nauwelijks make-up. Alleen een beetje mascara”, heet dat dan.

Einzelgänger

De populariteit van mascara is eigenlijk makkelijk te verklaren. Naast lippenstift is het het enige beautyproduct dat je afzonderlijk kunt gebruiken. Een gezicht vol foundation wordt vlak  en heeft blush nodig om opnieuw tot leven te komen. Enkel een vleugje oogschaduw op de oogleden is misschien een straffe look op de catwalk, maar in een nine-to-five-bestaan ziet het er maar vreemd uit. Mascara is minder afhankelijk van andere beautyproducten en levert op zijn eentje een sterk resultaat. Tel daarbij dat de tube om hygiënische redenen iedere drie tot zes maanden aan vervanging toe is, en het is meteen duidelijk waarom je sneller een nieuwe mascara dan een poederblush met een lange houdbaarheid in huis haalt.

Krokodillenpoep

Hoewel de eerste moderne mascara zoals we die nog steeds kennen, met een borsteltje in een tube, pas in 1958 door Helena Rubinstein op de markt werd gebracht, gaat het kleuren van wimpers en wenkbrauwen terug tot de Egyptenaren. Zowel mannen als vrouwen gebruiken kohl om de wimpers donkerder te maken, nadien smeerden ze een mengsel van honing en krokodillenpoep om te voorkomen dat de doe-het-zelfmascara zou uitlopen. Ook vandaag maken lange, donkere, volumineuze wimpers deel uit van het schoonheidsideaal, maar dat is niet altijd zo geweest. In de middeleeuwen leidden de haartjes de aandacht af van het voorhoofd, dat toen als mooi en zelfs erotisch werd gezien. Vrouwen in hoge kringen trokken hun wimpers uit om hun sexy voorhoofden extra in de kijker te zetten. In de zestiende eeuw raakte de rode haarkleur van koningin Elizabeth in de mode en bleekten vrouwen hun haren en wimpers voor een koninklijke look. De gebruikte giftige stoffen resulteerden echter vaker in kale plekken en brandwonden dan in het beoogde effect.
Geplette zwarte besjes er roet boden een minder schadelijk alternatief voor donkere wimpers, maar toch was het wachten tot 1860 vooraleer Eugène Rimmel een nieuwe doorbraak in de cosmetische wereld forceerde. De ondernemende Brit combineerde voor het eerst vaseline met zwarte kool en verpakte het verharde goedje in een compact doosje. Met het bijgeleverde borstje kon de niet-giftige substantie op de wimpers en wenkbrauwen worden aangebracht. Het product was niet echt gebruiksvriendelijk en het resultaat vaak slordig, maar Superfin mascara sloeg in Europa in als een bom. De familienaam Rimmel werd een synoniem voor mascara en ook vandaag betekent ‘rimmel’ in verschillende Europese talen ‘mascara’.

Aan de overkant van de plas werkte ook de Amerikaanse scheikundige T.L Williams intussen aan een eigen mascara. Het idee kwam er nadat hij had gezien hoe zijn zus Mabel (naar wie zijn bedrijf Maybelline later genoemd werd) haar wimpers kleurde met behulp van verbrande kurk en vaseline. Zijn ‘block mascara’ ging de geschiedenis in als het ‘eerste moderne cosmeticaproduct voor dagelijks gebruik’ en maakte volgens de legende dat Mabel een ex-vriendje tergwon. Meer dan vijftig jaar later lanceerde het grote cosmeticabedrijf de ‘Great Lash‘, de iconische mascara voor zwarter dan zwarte wimpers met een iconische roze tube en groene dop, geïnspireerd op het werk van ontwerpster Lilly Pulitze. Zesenveertig jaar later nadat de eerste versie van de 4Great Lash’ op de markt kwam, wordt er nog steeds iedere 1,7 seconden ergens ter wereld een tube verkocht. Of je er een vooralig vriendje mee terugwint, is nog steeds niet wetenschappelijk bewezen.

Perfecte driehoeksrelatie

‘Vals wimpereffect! ‘Extra Volume!’ ‘Intense verzorging!’ Iedere nieuwe mascara komt met veelbelovende, soms ronduit ongeloofwaardige claims. Maar wat bepaalt nu of een mascara doet wat hij belooft? “De kwaliteit hangt af van drie componenten: de formule, het borsteltje en de ring die in de tube zit, iets wat wij in het vak de wiper noemen”, zegt Amy Zunzunegui, senior productontwikkelaar bij Urban Decay. De wimper bepaalt hoeveel product er op het borsteltje belandt, de grootte ervan moet perfect zijn. Is die te strak, dan krijg je te weinig product op het borsteltje, is de wiper te breed, dan wordt het een smeerboel. Bij goede mascara zit de verhouding tussen de drie partijen perfect.
Hoewel de ontwikkeling van een nieuwe mascara soms jaren in beslag neemt en borsteltjes en tubes verschillende vormen aannemen zijn de ingrediënten van heel wat mascara’s haast identiek aan die van vijftig jaar geleden. “Was, pigment en een olie-emulsie”, aldus Cindy Lin, productontwikkelaar bij het verpakkingsbedrijf Albéa. “In 2004 werd een nieuw zwart pigment goedgekeurd, maar ook dat wordt intussen door bijna alle fabrikanten gebruikt. Chemiebedrijven doen weinig research naar nieuwe ingrediënten voor mascara, dat zou hen te veel tijd en geld kosten. Het is makkelijk en goedkoper om een nieuw borsteltje te ontwikkelen dan om een nieuwe formule te maken.”
Hoe zit het dan met de belofte van voedende bestanddelen en vitamines? “De percentages van die ingrediënten zijn vaak heel laag. Een mascara wordt geen topproduct omdat de formule 0,001 procent diamantpoeder bevat? Dat is grotendeels marketing.” Al neemt dat zeker niet weg dat een mascara met een traditionele formule geen mooie resultaten kan geven. “Het zit ‘m inderdaad in de synergie tussen borsteltje, formule en wiper”, vult Lin aan. “De ‘Haute & Naughty van M.A.C is daarvan het perfecte voorbeeld. De mascara heeft één formule en één borsteltje, maar creëert twee verschillende effecten. Door aan de paarse dop te draaien, krijg je een intense wimperlook. Voor een meer subtiele look draai je aan de roze kop en trek je de borstel door het kokertje , waardoor door je extra product verwijdert.”

Mascaragarderobe

Intussen laten veel cosmetische merken producten met baanbrekende formules en waanzinnige beloften op het beautyrayon los. Het ene al gekker dan het andere. Ziet de consument door de bomen nog het bos? “De juiste mascara vinden is zoals naar de perfecte jeans zoeken”, vindt Amy Zunzunegui. “Het is heel subjectief. Ik heb twaalf zwarte broeken in mijn kast hangen en geen enkele is perfect. Vrouwen hebben tegenwoordig een ‘mascaragarderobe’ en combineren verschillende mascara’s onderling. Een om te verlengen, een voor meer volume en nog een andere voor de onderste wimpers. Dat merkt ook Diors Peter Philips. “We brengen geen mascara op de markt die een andere moet vervangen, het is een extra exemplaar voor in de collectie.”

Dat wordt dus een mascaragarderobe meezeulen naar dat onbewoonde eiland. Als u toch voor de zonnecrème koos, kunt u volgens ware middeleeuwse mode nog steeds al uw wimpers gewoon uittrekken. Kwestie van dat gebronzeerde voorhoofd de aandacht te geven die het verdient.

Dit artikel verscheen eerder in De Standaard Magazine

Shopping – momenteel aan het testen

 

mascara rimmel kruidvat chanel

1. The Falsies Lash Lift van Maybelline, € 14,99. Momenteel mijn absolute favoriet.

2. Le Volume Révolution mascara van Chanel, € 36. Ik gebruik de kleur ‘volcan’, een donker antraciet, eens iets anders dan het zwart. Tevreden over het volume, maar ik vind dat de formule snel uitdroogt. Deze mascara blijft geen zes maanden presteren. Jammer, zeker gezien de prijs.

3. Scandal Eyes WoW Wings van Rimmel, € 15,49

4. Lash Define Skinny Mascara van Kruidvat, € 2,99. Het superfijne borsteltje is handig om de onderste wimpers aan te zetten, zonder te morsen. Iets te subtiel voor de bovenste wimpers, maar voor liefhebbers van een écht no make-up make-uplook is deze mascara zeker het proberen waard.